Pragus

Geen categorie

Maakt digitalisering de zorg echt meer patiëntgericht?

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Wet- en regelgeving dwingt ziekenhuizen op korte termijn een digitaliseringslag te maken om de zorg nog veiliger, patiëntgerichter en doelmatiger te maken. De eerste mijlpalen: in 2018 een minimaal set aan medische gegevens aan de patiënt aanbieden en in 2020 gestandaardiseerd informatie kunnen uitwisselen met de patiënt via een patiëntportaal en Persoonlijke Gezondheid Omgeving (PGO). We zien volop activiteiten om hieraan te voldoen, maar wat drijft de ziekenhuizen naast wet- en regelgeving? En wat zijn de plannen van ziekenhuizen en instellingen?

Bemoedigende resultaten?
Breed in de sector zien we initiatieven om een Mijn-omgeving en PGO te realiseren: om medische gegevens te delen, om de patiënt te helpen, om één keer het verhaal te doen i.p.v. iedere keer opnieuw, om afspraken te maken, om informatie leesbaar en veilig aan te kunnen bieden. Getuige de resultaten van de onderzoeken uitgevoerd door NICTIZ en M&I m.b.t. functierijkdom van reeds aanwezige Mijn-omgevingen worstelen instellingen nog behoorlijk met het beschikbaar stellen van informatie en informatiediensten via digitale omgevingen.

De stappen die ziekenhuizen zetten om medische informatie digitaal te ontsluiten zijn nogal eens gedreven door de mogelijkheden die Elektronische patiëntendossiers (EPD) bieden. Die insteek leidt niet per definitie tot de meest aansprekende resultaten.

Duidelijk is ook dat ziekenhuizen dit niet allemaal op dezelfde wijze doen en ook het gebruik van standaarden geen gemeengoed is. En tenslotte is het bereik vaak nog beperkt, in het gunstigste geval tot de regio.

Hulptroepen zijn onderweg

Er wordt hulp geboden vanuit Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) via het Versnellingsprogramma Informatie-uitwisseling Patiënt en Professional (VIPP) en het programma MedMij. VIPP biedt financiële ondersteuning voor projecten en MedMij ontwikkelt richtlijnen voor de gegevensuitwisseling tussen persoonlijke gezondheidsomgevingen en zorgverleners. Voorzichtig zien we de eerste resultaten.

De patiëntenfederatie levert input namens de patiënt en patiëntraden volgen de plannen en projecten in de individuele ziekenhuizen. Ondanks verwoede pogingen om patiënten ook op andere manieren te betrekken heeft dat nog niet de vlucht genomen die we in andere sectoren zien, waarin Mijn-omgevingen gezamenlijk met gebruikers ontwikkeld worden. Waarom zien we dat nog niet in de zorg? Het achterblijvende gebruik door patiënten geeft voldoende aanleiding om hier eens dieper in te duiken.

Drijfveer, middel of doel?
Op dit moment lijken de initiatieven de nadruk te leggen op de randvoorwaarden en de middelen.
Is het middel het doel geworden of is het een middel om het doel te bereiken, namelijk de patiënt in de regie met patiëntgerichte zorg? Is de interactie met de patiënt verankerd in een strategisch uitgangspunt en cultuur van de zorgverlener?

Volgens mij is het absoluut noodzakelijk dat  we deze vragen eerst beantwoorden vóórdat we ons druk maken over hoe we digitale informatie aanbieden aan patiënten, of hoe we patiënten dienen te verleiden om gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden.

Het initieel verkrijgen van de buy-in van de patiënt biedt volgens mij geen garantie voor een blijvend hoog gebruik op de lange termijn.

Dus bij deze de oproep aan bestuurders en medisch specialistische bedrijven van ziekenhuizen: stop nu eens met al die ‘mijn omgevingen’, persoonlijke gezondheidsomgevingen, MedMij’s en wat al niet meer totdat uw drijfveren helder zijn!

5 jaar later…..en nog vol ambitie

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

5 jaar

De tijd vliegt als je je vermaakt. Het is inmiddels alweer vijf jaar geleden dat we Pragus gestart zijn. Begonnen vanuit mijn heel persoonlijke drijfveer om een bijdrage te leveren aan de verbetering van de zorg. In de hoop dat mijn competenties en ervaringen in andere sectoren iets konden bijdragen.

En nu, waar staan we nu? Of beter: waar sta ik nu? Ik heb in de afgelopen vijf jaar een rol mogen spelen in een aantal grote programma’s van grote huizen. En ik hoop, en ga er ook van uit, dat mijn inbreng de resultaten van die programma’s net weer een beetje beter heeft gemaakt, de doelen net weer een beetje dichterbij, een beetje extra waarde toegevoegd.

Het kost me wat moeite, maar uiteindelijk durf ik wel te zeggen dat mijn competenties en ervaringen in andere sectoren wel een bijdrage hebben gehad: hoe om te gaan met complexe implementaties; hoe de organisatie aangehaakt te houden; hoe teams laten samenwerken, hoe het samenspel met leveranciers optimaal in te richten.

En aan andere zaken heb ik juist weer even moeten wennen. Met name de machtsverhoudingen tussen de verschillende belanghebbenden in de ziekenhuizen zijn heel specifiek en vergen de nodige aandacht.

Opvallend, en daardoor positief verrassend, was voor mij de betrokkenheid van medewerkers in de ziekenhuizen. Vrijwel zonder uitzondering. Er is een enorme gedrevenheid om de prestaties van een ziekenhuis te verbeteren. Ieder vanuit zijn eigen vak en functie, ieder met zijn eigen focus.

En dat brengt me bij mijn ambitie voor de komende jaren: de gedrevenheid en energie van al die medewerkers zo richten dat we de zorg vanuit het perspectief van de patiënt beter maken. Minder vanuit het zorg-technische perspectief en meer in balans met het welbevinden van de patiënt. Ik daag jullie uit om dit samen op te pakken.

Vanuit Pragus doe ik dat inmiddels niet meer alleen maar met 6 collega’s. Collega’s die allemaal dezelfde drijfveer delen.

EPD gebruikers zijn duidelijk: Epic presteert beter maar Chipsoft is goedkoper

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Epic en Chipsoft zijn de twee dominante leveranciers op de Nederlandse ziekenhuis EPD-markt.  Over de waardering van klanten is weinig bekend. Hoe zit het met de return on investment? Hoe toekomstgericht is het product en de implementatie? En hoe zit het met de toegevoegde waarde voor de patiënt?

Om meer verdieping aan te brengen in de waardering van klanten van zowel Epic als Chipsoft én om feit van fictie te onderscheiden heeft Pragus B.V. in samenwerking met marktonderzoeksplatform Peer60 in de zomer van 2016 de prestaties van deze twee leveranciers in de Nederlandse ZorgICT markt onderzocht.

We hebben de verschillen tussen Epic en Chipsoft onderzocht op basis van gegevens die we van hun respectievelijke klanten hebben ontvangen. We hebben gevraagd om feedback op zowel materiële als immateriële meerwaarde van beide leveranciers en ontdekten enkele interessante trends. Een deel van de uitkomsten bevestigt bestaande veronderstellingen, maar we kwamen ook tot andere verrassende inzichten.

Naar het oordeel van de gebruikers presteert Epic op de meeste gebieden beter dan Chipsoft. Het onderzoek bevestigt dat de kosten van de invoering en het onderhoud van Epic vermoedelijk hoger liggen dan die van Chipsoft. Een derde opvallende uitkomst is het verschil in perceptie over de groeimogelijkheden op basis van de geïmplementeerde EPD’s.  ​

De invoering van een EPD is vooral een noodzakelijke basis om de volgende stappen te kunnen zetten in het verder professionaliseren van de zorgverlening en het verbeteren van de relatie met de patiënt. Door voort te bouwen op een solide basis kunnen zorgverleners op een betere wijze informatie delen en gebruiken; onderling, tussen instellingen én met de patiënt. Ervaringen, onder meer in Nederland en in de Verenigde Staten leveren een duidelijke boodschap richting leveranciers: zorg dat uw EPD klaar is om een meer prominente rol van de patiënt in het zorgproces te ondersteunen.

Klik hier om het rapport te downloaden.

Hoera voor eHealth! Voor patiëntgerichte zorg is echter méér nodig.

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

In de zorgverlening neemt eHealth een enorme vlucht. Technische ontwikkelingen leiden tot vele toepassingen die patiënten en hun naasten ondersteunen. Apps om het medicijngebruik bij te houden of beeldbellen voor een consult op afstand met je arts zijn voorbeelden van innovaties vanuit het perspectief van de patiënt. Vol inzetten dus op eHealth, of ook andere aspecten meenemen voor patiëntgerichte zorg? Een dilemma.

Tijdens de ‘eHealth Week 2016’ stond de combinatie van technische innovatie en patiëntgerichtheid volop in de schijnwerpers. Een goede zaak, zeker, maar ik maak er wel een flinke kanttekening bij. Een definitie van eHealth helpt daarbij: “eHealth is het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en met name internet-technologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren.” 

De hype rond eHealth draagt het gevaar in zich dat slechts één aspect wordt omarmd: de techniek. Daarnaast groeit het aantal nieuwe toepassingen zo explosief dat er wildgroei dreigt en elke instelling eigen standaarden ontwikkelt of laat ontwikkelen. Minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stipte dit gevaar herhaaldelijk aan bij de ‘eHealth Week 2016’: lokaal verzinnen zorgaanbieders de meest prachtige dingen, maar hoe zorgen we ervoor dat die op grotere schaal kunnen worden toegepast?

Patiëntwaarde

Om de patiëntgerichtheid te vergroten is er echter meer nodig dan de inzet van innovatieve informatie- en communicatietechnologieën. De waardering van een patiënt wordt immers bepaald door een samenspel van resultaat, emotie, ervaring, autoriteit en techniek. Alleen een integrale benadering waarbij al deze aspecten worden meegenomen zullen patiëntwaarde toevoegen. Maak de reis door het ziekenhuis eens door de ogen van de patiënt en kijk naar de fysieke omgeving, het gedrag van alle medewerkers en communicatiemiddelen.

Zwakste schakel

Hoe mooi ingericht de wachtruimte ook is, als het gevoel bij vertrek negatief beïnvloedt wordt door een gevaarlijke oversteekplaats bij de uitgang, is dat een gemiste kans. Het positieve gevoel dat ontstaat door het meelevende gesprek met de arts wordt toch teniet gedaan als je daarna door de baliemedewerker wordt afgeblaft bij het maken van een vervolgafspraak. De zwakste schakel heeft duidelijk veel invloed op het gevoel dat de patiënt overhoudt aan een ziekenhuisbezoek.

Inzetten op slechts één inrichtingsaspect zal de vereiste patiëntgerichtheid dus niet realiseren. Met een consistente aanpak waarbij de aspecten gedrag, omgeving, techniek en communicatie integraal én patiëntgericht worden benaderd zal leiden tot een breed doorleefde waardering van de patiënt. En daarmee echt bijdragen aan patiëntgerichte zorg omdat alle schakels even sterk zijn.

Benieuwd naar andere dilemma’s? Lees dan ook Patiënt centraal vraagt om scherpe keuzes.

Patiëntgerichtheid of efficiëntie? Als de patiënt maar het startpunt is.

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Om de bedrijfsvoering van het ziekenhuis gezond te krijgen lijken maatregelen die efficiëntie nastreven onvermijdelijk. Maar wat komt er dan nog terecht van het streven naar patiëntgerichtheid? Moeten ziekenhuizen inderdaad een keuze maken tussen patiëntgerichtheid en efficiëntie?

De druk op de financiële resultaten van ziekenhuizen is enorm. Er worden forse investeringen gevraagd in innovatie van medisch handelen, IT-landschap (denk aan EPD) en vastgoed. Maar de operationele resultaten staan onder druk door het krimpen van de zorgvraag terwijl begrotingen en investeringen juist gebaseerd zijn op een minimaal groeiende vraag. Tegelijkertijd heeft iedereen de mond vol van  patiëntgerichtheid zoals ook op de “eHealth Week 2016” bleek waar het perspectief van de patiënt centraal werd gesteld. In de Beurs van Berlage in Amsterdam was ‘empowerment’ een veelgehoorde kreet.

Moet er nu een scherpe keuze worden gemaakt tussen patiëntgerichtheid en efficiëntie óf is die keuze uiteindelijk niet zo hard? Een efficiënt ziekenhuis denkt óók na over de positie van de patiënt. Andersom zal een patiëntgericht ziekenhuis balans tussen kosten en efficiëntie aanbrengen.

Hand in hand

In mijn optiek gaan efficiëntie en patiëntgerichtheid dan ook prima samen. De patiënt en de belofte aan de patiënt moet echter wel het startpunt zijn. En dat vereist dat er vanuit de behoefte van de patiënt (en zijn sociale omgeving) moet worden gehandeld. Begin dus met het inrichten van de zorgverlening rondom de patiënt. Dat kan door bestaande processen te combineren, al dan niet aangevuld met nieuwe inzichten, en schrap de overbodige taken of activiteiten. Wat dan ontstaat is een efficiënt zorgpad waarbij de patiënt het uitgangspunt is én waarmee de benodigde produktietargets maximaal worden behaald.

Efficiëntie als bijvangst

Dat is een wezenlijk andere aanpak dan het straktrekken van de bestaande, geïsoleerde processen waarbij slechts één specifiek stukje zorgverlening efficiënt wordt gemaakt. Waarbij kansen blijven liggen omdat er niet vanuit het gehele zorgpad van de patiënt is gedacht. En dat is zonde omdat er echt meer ‘winst’ voor patiënt, arts en ziekenhuis is te behalen. Als de keuze maar scherp wordt gemaakt voor het centraal stellen van de patiënt, dan volgt de optimale efficiëntie als noodzakelijk bijprodukt. Een waardevol gevolg van de uitgesproken keuze voor patiëntgerichtheid.

Benieuwd naar andere dilemma’s? Lees dan ook Patiënt centraal vraagt om scherpe keuzes.

‘Patiënt centraal’ vraagt om scherpe keuzes. Vijf dilemma’s.

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Het  zal niemand zijn ontgaan: in de markt voor consumentenproducten heeft zich de afgelopen jaren een stille revolutie afgespeeld. De consument heeft de macht gegrepen. Geholpen door beschikbare informatie via internet en social media heeft de consument ontdekt dat informatie vanuit gevestigde instanties niet altijd voor zoete koek geslikt hoeft te worden.

En uiteraard gaat deze trend ook zijn uitwerking hebben op de ziekenhuiszorg. Gesteund door de overheid, want die wil dat de patiënt veel bewuster omgaat met zijn of haar zorgvraag.

Weinig ziekenhuisbestuurders zullen bovenstaande ontkennen. Maar de praktijk is weerbarstig.

Probeer het maar eens. Geef maar eens eenduidig antwoord op de volgende vragen die horen bij vijf dilemma’s rondom het centraal stellen van de patiënt.

Patiëntgerichtheid of efficiëntie?

De druk op de financiële resultaten van ziekenhuizen is enorm. Er worden forse investeringen gevraagd in innovatie van medisch handelen, IT-landschap (denk aan EPD) en vastgoed. Tegelijkertijd staan de operationele resultaten onder druk door het krimpen van de zorgvraag terwijl begrotingen en investeringen juist gebaseerd zijn op een minimaal groeiende vraag.

Focus op specialisme of ziekenhuisbreed?

Natuurlijk zijn er al succesvolle experimenten geweest om ketens patiëntgericht in te richten -Diabetes, COPD- Maar één keten maakt een ziekenhuis nog niet patiëntgericht. Patiënttevredenheid is net als vertrouwen: komt te voet en gaat te paard. Een “fout” op een aanpalend domein kan de opgebouwde tevredenheid van patiënten zo maar weer naar een dieptepunt laten dalen. Tegelijkertijd is een ziekenhuisbrede aanpak een behoorlijke uitdaging. Alle specialismen, alle ondersteunende en facilitaire diensten moeten de gestelde doelen onderschrijven én laten zien in gedrag.  Een veranderkundige uitdaging, op zijn minst.

Één inrichtingsaspect of integraal?

Er zijn zeker ziekenhuizen die hun entree patiëntvriendelijk hebben gemaakt, de verlichting in een wachtruimte hebben aangepast, zelfs behandeling en inrichting op elkaar hebben afgestemd (moeder-kind centra etc.).  Patiënttevredenheid wordt door vele grote en kleine aspecten bepaald. Hoe passend een deel van de patiëntreis ook is, als het gevoel bij vertrek negatief beïnvloedt wordt door een gevaarlijke oversteekplaats bij de uitgang, is dat een gemiste kans. Tegelijkertijd is er slechts beperkte ruimte voor forse investeringen.

 ICT of organisatie?

Vrijwel alle ziekenhuizen hebben net hun EPD vernieuwd en daarbij ook de mogelijkheden van portals veilig gesteld. Een aantal ziekenhuizen experimenteert met het gebruik van apps. Helaas, een portal of een app maakt een ziekenhuis niet patiëntgericht; deze tools zijn slechts ondersteunend. Patiëntgerichtheid is een organisatieverandering: samenwerking, cultuur, communicatie. Maar waar te beginnen? Eerste de organisatieverandering inzetten en dan pas de ondersteunende middelen en ook herinrichting van ruimtes?

Vernieuwing vanuit de lijn of vanuit een centraal aangestuurd programma?

En als we op voorgaande vragen een antwoord hebben geformuleerd, hoe gaan we de verandering dan realiseren. Een organisatieverandering vanuit een centraal aangestuurd programma klinkt niet logisch. De vernieuwing zal “tussen de oren” moeten gebeuren waarbij  participatie van alle betrokkenen nodig is. Maar het aan de lijn overlaten is wellicht wel een al te naïeve insteek: zoekt men elkaar dan voldoende op? Worden alle aspecten wel meegenomen?

Zomaar vijf dilemma’s. Welke scherpe keuzes maakt u om de patiënt écht centraal te stellen? En waarom?

‘2-the-loo 2.0′

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

In de categorie ‘fun’ (maar toch ook weer 2.0): Geïnspireerd op het Airbnb concept gaat de app ‘Airpnp’ het mogelijk maken om het dichtstbijzijnde toilet van een deelnemende particulier te tonen, inclusief de gebruiksprijs en een instant connectie mogelijkheid tussen vrager en aanbieder.

Smartwatches: hulp of onruststoker?

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Het moet allemaal nog maar blijken of het de nieuwste hype wordt, de smartwatch. De voorspelde 2014-eindejaarsrush lijkt niet helemaal waarheid te zijn geworden. Wellicht als er voldoende apps beschikbaar komen dat de massa de smartwatch alsnog omarmt. En uiteraard mogen we niet vergeten dat Apple met bekende marketingtrucs de spanning opvoert.

En dan komt het moment dat artsen te maken krijgen met patiënten die met smartwatches data verzameld hebben over hartslag etc. en op basis daarvan een de arts consulteren. Hoe serieus moeten we die data nemen? Hoeveel onnodige bezoeken gaat dit opleveren? Hoeveel onnodige onrust wordt er veroorzaakt? Maar tegelijkertijd mogen we niet vergeten dat er nieuwe mogelijkheden ontstaan voor zelfmanagement. Betrouwbaarheid van sensoren, betrouwbaarheid van apps, betrouwbaarheid van data en interpretatievermogen: hardware leveranciers, app-ontwikkelaars, gebruikers en zorgprofessionals bepalen samen het nut van deze nieuwe gadgets.