Pragus

Maakt digitalisering de zorg echt meer patiëntgericht?

By / Geen categorie / Reageren uitgeschakeld

Wet- en regelgeving dwingt ziekenhuizen op korte termijn een digitaliseringslag te maken om de zorg nog veiliger, patiëntgerichter en doelmatiger te maken. De eerste mijlpalen: in 2018 een minimaal set aan medische gegevens aan de patiënt aanbieden en in 2020 gestandaardiseerd informatie kunnen uitwisselen met de patiënt via een patiëntportaal en Persoonlijke Gezondheid Omgeving (PGO). We zien volop activiteiten om hieraan te voldoen, maar wat drijft de ziekenhuizen naast wet- en regelgeving? En wat zijn de plannen van ziekenhuizen en instellingen?

Bemoedigende resultaten?
Breed in de sector zien we initiatieven om een Mijn-omgeving en PGO te realiseren: om medische gegevens te delen, om de patiënt te helpen, om één keer het verhaal te doen i.p.v. iedere keer opnieuw, om afspraken te maken, om informatie leesbaar en veilig aan te kunnen bieden. Getuige de resultaten van de onderzoeken uitgevoerd door NICTIZ en M&I m.b.t. functierijkdom van reeds aanwezige Mijn-omgevingen worstelen instellingen nog behoorlijk met het beschikbaar stellen van informatie en informatiediensten via digitale omgevingen.

De stappen die ziekenhuizen zetten om medische informatie digitaal te ontsluiten zijn nogal eens gedreven door de mogelijkheden die Elektronische patiëntendossiers (EPD) bieden. Die insteek leidt niet per definitie tot de meest aansprekende resultaten.

Duidelijk is ook dat ziekenhuizen dit niet allemaal op dezelfde wijze doen en ook het gebruik van standaarden geen gemeengoed is. En tenslotte is het bereik vaak nog beperkt, in het gunstigste geval tot de regio.

Hulptroepen zijn onderweg

Er wordt hulp geboden vanuit Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) via het Versnellingsprogramma Informatie-uitwisseling Patiënt en Professional (VIPP) en het programma MedMij. VIPP biedt financiële ondersteuning voor projecten en MedMij ontwikkelt richtlijnen voor de gegevensuitwisseling tussen persoonlijke gezondheidsomgevingen en zorgverleners. Voorzichtig zien we de eerste resultaten.

De patiëntenfederatie levert input namens de patiënt en patiëntraden volgen de plannen en projecten in de individuele ziekenhuizen. Ondanks verwoede pogingen om patiënten ook op andere manieren te betrekken heeft dat nog niet de vlucht genomen die we in andere sectoren zien, waarin Mijn-omgevingen gezamenlijk met gebruikers ontwikkeld worden. Waarom zien we dat nog niet in de zorg? Het achterblijvende gebruik door patiënten geeft voldoende aanleiding om hier eens dieper in te duiken.

Drijfveer, middel of doel?
Op dit moment lijken de initiatieven de nadruk te leggen op de randvoorwaarden en de middelen.
Is het middel het doel geworden of is het een middel om het doel te bereiken, namelijk de patiënt in de regie met patiëntgerichte zorg? Is de interactie met de patiënt verankerd in een strategisch uitgangspunt en cultuur van de zorgverlener?

Volgens mij is het absoluut noodzakelijk dat  we deze vragen eerst beantwoorden vóórdat we ons druk maken over hoe we digitale informatie aanbieden aan patiënten, of hoe we patiënten dienen te verleiden om gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden.

Het initieel verkrijgen van de buy-in van de patiënt biedt volgens mij geen garantie voor een blijvend hoog gebruik op de lange termijn.

Dus bij deze de oproep aan bestuurders en medisch specialistische bedrijven van ziekenhuizen: stop nu eens met al die ‘mijn omgevingen’, persoonlijke gezondheidsomgevingen, MedMij’s en wat al niet meer totdat uw drijfveren helder zijn!